جنگ با ایران، چگونه بحران پنهان قدرت زیرسطحی آمریکا را آشکار کرد؟

به گزارش سراج24؛ علی حسن حیدری تحلیلگر و کارشناس مسائل سیاسی نوشت: . این شناورها نه تنها ابزار جمع آوری اطلاعات و حضور پنهان درمناطق حساس دریایی هستند، بلکه در راهبرد نظامی آمریکا نقش مهمی در بازدارندگی، حمله و اعمال قدرت در فواصل دور ایفا می کنند.

بااین حال، جنگ آمریکا و ایران در سال ۲۰۲۶ پرسشی مهم را درباره این برتری مطرح کرد: آیا برخورداری از پیشرفته ترین زیردریایی های جهان، لزوماً به معنای توانایی استفاده مستمر و مؤثر از آنها در یک جنگ منطقه ای طولانی است؟ پاسخ به این پرسش را باید فراتر از عملکرد یک یا چند زیردریایی و در ساختار کلی قدرت دریایی آمریکا جست وجو کرد. واقعیت این است که جنگ ایران، در کنار نمایش بخشی از توانمندیهای زیرسطحی آمریکا، ضعف های ساختاری این نیرو در حوزه« آمادگی عملیاتی، تعمیر و نگهداری، پشتیبانی و استمرار حضور نظامی» را نیز برجسته کرد .

1. نخست؛ فاصله میان تعداد زیردریایی ها و آمادگی واقعی ناوگا ن: یکی از مهمترین شواهد این مسئله، گزارش دفتر پاسخگویی

دولت آمریکا در ۲۷ اوت ۲۰۲۶ است. براساس برخی گزارش ها نیروی دریایی آمریکا در سال مالی ۲۰۲۵ دارای ۴۴ زیردریایی تهاجمی بوده، اما تأخیرهای تعمیراتی و زمان طولانی عدم استفاده طی یک دهه، ظرفیت عملیاتی این ناوگان را از بین برده و حدود ۳.۴ میلیارد دلار هزینه اضافی ایجاد کرده است. به بیان دیگر، بخشی از ظرفیت اسمی ناوگان آمریکا به دلیل مشکلات «تعمیراتی و نگهداری، عملاً در دسترس مأموریتهای عملیاتی نبوده است.  این آمار یک واقعیت مهم را آشکار میکند: قدرت نظامی را نمی توان صرفاً با شمار تجهیزات سنجید؛ چراکه معیار تعیین کننده، تعداد تجهیزات آماده، امکان اعزام به موقع و توان حفظ آمادگی در طول جنگ است .

۲. دوم؛ بحران زیرساخت صنعتی و تعمیراتی: زیردریایی های هسته ای از پیچیده ترین تجهیزات نظامی جهان هستند؛ و نگهداری آنها به

زیرساخت های تخصصی، نیروی انسانی ماهر و ظرفیت صنعتی مستمر نیاز دارد. گزارش GAO نشان می دهد که محدودیت ظرفیت

کارخانه های کشتی سازی و تأخیر در تعمیرات، نه تنها آمادگی زیردریایی های فعال را کاهش داده، بلکه حتی فرآیند خارج کردن

شناورهای فرسوده از ماموریت را نیز با مشکل مواجه کرده است.  در فاصله سالهای مالی ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ ، تأخیر در تعیین تکلیف 1۵ زیردریایی می تواند بیش از 1۴ هزار روز زمان بلااستفاده و ۳.1 میلیارد دلار هزینه اضافی ایجاد کند. این وضعیت نشان می دهد که چالش آمریکا صرفاً ساخت زیردریایی های پیشرفته تر نیست؛ بلکه حفظ چرخه تولید، تعمیر، جایگزینی و آماده سازی آنها نیز به یک مسئله راهبردی تبدیل شده است .

۳ . سوم؛ آسیب پذیری شبکه پشتیبانی و جغرافیای استقرار:یکی دیگر از ابعاد مهم جنگ، آشکار شدن وابستگی قدرت دریایی آمریکا

به شبکه گسترده پشتیبانی منطقه ای بود. حمله به تأسیسات پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا در بحرین در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ و آسیب جدی به این مرکز، موجب اختلال در شبکه لجستیکی ناوگان آمریکا شد. فرمانده عملیات نیروی دریایی آمریکا، دریادار داریل کادل، در اول

سپتامبر اعلام کرد که بازگشت نیروی دریایی به این مرکز در آینده نزدیک امکان پذیر نخواهد بود. همچنین بخشی از فعالیتهای پشتیبانی

به تأسیسات دیه گو گارسیا منتقل شد؛ اقدامی که فاصله لجستیکی میان مراکز پشتیبانی و نیروهای مستقر در منطقه را افزایش داد .

این تحول از یک واقعیت مهم حکایت دارد: حتی زیردریایی هایی که از استقلال عملیاتی بیشتری نسبت به شناورهای سطحی برخوردارند، در چرخه بلندمدت عملیات از شبکه تعمیراتی، تأمین قطعات، پشتیبانی فنی و زیرساختهای ساحلی بی نیاز نیستند. بنابراین، اختلال در شبکه پشتیبانیتوتنسته بر استمرار فعالیت کل ناوگان اثر بگذارد .

۴.  چهارم؛ فشار جنگ طولانی بر ظرفیت عملیاتی نیروی دریایی:جنگ ایران صرفاً یک عملیات محدود دریایی نبود؛ بلکه مجموع های

از مأموریت های گسترده و مستمر را بر نیروهای آمریکایی تحمیل کرد. گزارش ۲۰ اوت ۲۰۲۶ نشریه دفاعی Defense News از تشدید مشکلات دیرینه نیروی دریایی آمریکا در حوزه نگهداری، تأمین تجهیزات، نیروی انسانی و طولانی شدن مأموریتها در جریان جنگ سخن میگوید. همچنین روزنامه واشنگتن پست در ۳۰ اوت، با استناد به ارزیابی های محرمانه نظامی، گزارش داد که فرماندهان ارشد آمریکا نسبت به تداوم عملیات علیه ایران و تأثیر آن بر آمادگی نیروهای مستقر در سایر مناطق جهان هشدار داده اند .  این موضوع نشان می دهد که مسئله فقط توان ورود به جنگ نیست؛ بلکه توان حفظ ظرفیت رزمی در یک درگیری طولانی، بدون تضعیف آمادگی سایر جبهه ها نیز اهمیت دارد .

۵.  پنجم؛ تفاوت میان برتری زیرسطحی و آزادی عمل عملیاتی: با وجود این محدودی تها، نباید از یک واقعیت مهم غفلت کرد:

آمریکا در چهارم مارس ۲۰۲۶ با استفاده از زیردریایی تهاجمی خود، ناو ایرانی دنا را در اقیانوس هند هدف قرار داد. این عملیات نشان

میدهدکه ظرفیت زیرسطحی آمریکا همچنان قابلیت اجرای مأموریت های رزمی در فاصله های دور را دارد. بنابراین، ادعای ناتوانی مطلق

آمریکا در استفاده از زیردریایی هایش با شواهد موجود سازگار نیست. اما این موفقیت موردی را نباید با توان حفظ حضور مستمر، آمادگی ه مزمان چندین زیردریایی و استمرار عملیات در یک جنگ فرسایشی یکسان دانست. اتفاقاً اهمیت مسئله در همین فاصله میان

قابلیت اجرای یک عملیات موفق و توان حفظ یک ظرفیت رزمی پایدار نهفته است .

درپایان باید پرسید؛ بحران اصلی کجاست؟ جنگ ایران را باید آزمونی برای سنجش فاصله میان قدرت فناورانه و ظرفیت واقعی استمرار قدرت دریایی آمریکا دانست. نیروی دریایی آمریکا و زیر دریایی های آن اگر از قابلیت های  کمی برخوردارند، اما مشکلات تعمیراتی، محدودیت ظرفیت صنعتی، اختلال در شبکه پشتیبانی و فشار ناشی از مأموریتهای طولانی، پرسش های جدی درباره میزان آمادگی و تاب آوری این ناوگان ایجاد کرده اند . از این منظر، مشکل راهبردی آمریکا صرفاً برتری یا عدم برتری در فناوری زیرسطحی نیست؛ بلکه توان تبدیل این برتری به قدرت عملیاتی مستمر در شرایط جنگی است. قدرتی که نتواند تجهیزات پیشرفته خود را به موقع آماده کند، آنها را در چرخه عملیاتی نگه دارد؛ و زیرساختهای پشتیبان را در برابر فشار جنگ حفظ کند، حتی با برخورداری از فناوری برتر نیز با محدودیت راهبردی مواجه خواهد شد .خلاصه عامل این افتضاح نظامی و تکنولوژی نتیجه خطای محاسباتی راهبردی آمریکا در تجاوز به کشورقدرتمند ایران است، که شرایط دشواری را پیش روی آمریکا قرارداده است. به تعبیر مفسرین آمریکایی، واشینگتن هم اکنون ناچاز به انتخاب یکی از دو گزینه پذیرش افول هژمونیک و یا فرو پاشی است.